spring naar de inhoud spring naar de navigatie

aard en doel van de psychoanalytische psychotherapie en voor wie geindiceerd?

Hulp van een psychiater valt onder de Specialistische GGZ, voorheen “de 2-e lijn”. Wat is het verschil tussen de basis-en de specialistische GGZ?

In de basis-GGZ ( eerste lijn) of bij een van de in de huisartsenpraktijk werkende GGZ-hulpverleners, zijn de behandelingen symptoom -(dwz klacht-)gericht, van korte duur en/of lage frequentie. Er kan niet (uitgebreid) bij Uw verhaal en de achtergrond/ oorzaak van uw klachten worden stilgestaan. De therapie in de basis-GGZ is directief, sturend, structurerend, adviserend.

De therapie die ik geef is meestal een psychoanalytische psychotherapie (1-3x per week) of soms een psychoanalyse (4-5x per week): u komt daarvoor in aanmerking als U zich in de volgende omschrijving meer of minder herkent:

vaak, maar niet altijd, zijn er een of meerdere behandelingen elders geweest waar u onvoldoende aan heeft gehad, bijvoorbeeld een  gesprekstherapie bij een psycholoog of psychotherapeut, een cognitieve (gedragstherapie) en/of  een medicamenteuze behandeling;  u voelt zich in uw functioneren geremd of beperkt of  uw functioneren wordt te veel/vaak bepaald door gevoelens die niet alleen met actuele gebeurtenissen te maken hebben; boosheid, angst, onzekerheid of depressieve klachten kunnen aanwezig zijn die u niet begrijpt; u voelt zich vaak niet fijn, angstig of somber of te vaak “ongelukkig” en heeft het gevoel dat de oorzaak in uzelf zit, niet zozeer in de omgeving; vaak zijn er ook fricties in relaties (partner, vrienden, familie) en/of op het werk. U ervaart verminderd, suboptimaal of onwenselijk functioneren op meerdere levensgebieden, bv. werk, relatie(s), seksualiteit;   er zijn   depressieve- of angstklachten, zoals paniekgevoelens, “stress” of aanhoudende twijfel over zaken, geen keuzes kunnen/durven maken;  dissociatieve klachten;  pathologische rouw, onbegrepen lichamelijke klachten, slaapproblemen, identiteitsklachten en persoonlijkheidsproblemen; niet in contact staan met uw gevoelens; steeds maar oorlog in uw hoofd, tussen uw verstand en gevoel; of conflicterende gevoelens in uzelf;   problemen op het werk of in uw relatie kunnen op de voorgrond staan.

Kortom, hoe uw probleem zich uit kan zeer verschillend zijn. Het doel van een therapie bij mij is een voelend begrijpen van uzelf  en uw problemen. Dit geeft een vermindering of verdwijning van klachten en problemen en verandert  daardoor ook de structuur van uw persoonlijkheid.  Omdat u uzelf na deze therapie veel beter begrijpt en voelend hebt ervaren wat u doet, wie u bent en hoe dat zo gegroeid is, bent u na een therapie vaak veel milder tegenover uzelf en anderen.

Psychoanalytische psychotherapie en psychoanalyse zijn bedoeld voor mensen met psychische of psychiatrische problematiek, die zichzelf willen gaan begrijpen, dus voelend inzicht zoeken in de oorsprong van problemen en nare ervaringen willen verwerken. Deze vormen van psychotherapie zijn gebaseerd op de aanname dat de mens, met zijn/haar specifieke aanleg,  gevormd wordt door emotionele ervaringen met anderen in het verleden, waardoor huidige gevoelens en gedrag bepaald en beinvloed worden. Het doel is het bewust maken van deze verborgen gevoelens en gedachten, het verwerken van pijnlijke ervaringen en al voelend te komen tot andere mogelijkheden om met huidige problemen, relaties en gebeurtenissen om te gaan. In een psychoanalytische psychotherapie en nog meer in een psychoanalyse staat de relatie  tussen client en therapeut centraal.

De frequentie van de psychoanalytische psychotherapie kan variëren van  één keer per twee weken tot 2 of 3 keer per week.  De client zit in een stoel vis-a-vis de therapeut bij een psychoanalytische psychotherapie; bij een psychoanalyse komt de client 3-4 of 5x per week, en ligt hij/zij op een zgn “analyse-bank“. De cliënt spreekt zo open mogelijk over wat hem of haar bezighoudt. De analyticus luistert, tracht de cliënt te stimuleren en te ondersteunen in deze zoektocht en wijst op mogelijke gedachten en gevoelens die onduidelijk blijven voor de cliënt. Het zijn meestal therapieen die langere tijd in beslag nemen: van 1 jaar tot wel 4-6 jaar.  Een psychoanalyse wordt sinds 2008 NIET meer vergoed door de verzekeraars, een psychoanalytische psychotherapie nog wel.

Omdat de frequentie in een psychoanalyse zo hoog is, de patient de therapeut niet ziet, dwz geen externe realiteitscorrectie heeft voor de aan de analyticus toegedachte of gefantaseerde gevoelens, komt  in een psychoanalyse de innerlijke realiteit van de client in de relatie client- therapeut centraal te staan en kan juist aan en in die relatie de problematiek opnieuw herinnerd, beleefd  en doorleefd cq verwerkt worden.  De kracht van een psychoanalyse zit hem oa in de beleving van de problematiek in de actuele relatie met de analyticus en in het langdurig kunnen ervaren van een vertrouwensband waarin alles gezegd kan worden zonder “tegenacties” van de therapeut.

Niet alle problemen kan ik in mijn praktijk behandelen, zoals bv. alcohol-, gok-of andere verslavingen, ernstige psychoses die intensievere zorg behoeven, ernstigere persoonlijkheidsstoornissen waarbij een te fors disfunctioneren op alle levensterreinen bestaat.  Iedereen die het doorgaans kan verdragen om tussen de afspraken door zonder hulp te kunnen, kan in mijn zelfstandig gevestigde praktijk behandeld worden.  Uiteraard zijn er uitzonderingen: er zijn  life-events, voor u “grote levensgebeurtenissen”,  waarbij het nodig, zinvol en mogelijk is wél  extra afspraken in te plannen.

Soms hebben wij in het behandelplan afgesproken en vastgelegd dat U (al of niet tijdelijk) ook medicatie nodig heeft. U krijgt dan uitgebreide voorlichting over het waarom, over de bijwerkingen en het te verwachten resultaat.Een medicamenteuze  behandeling alleen heeft nooit mijn/de voorkeur en medicatie wordt alleen voorgesteld en ingezet als (de verwachting is dat) psychotherapie alleen onvoldoende helpt.